Dorixonadagi "Qaytarib olinmaydi" yozuvi: iste'molchilar nimalarni bilishi kerak?

Dorixonaga kirganingizda peshtaxta yoki kassada quyidagi ogohlantirishni ko'p uchratgansiz:
"Dorixonalarda sotilgan dori vositalari va tibbiy buyumlar qaytarib olinmaydi hamda shunga o'xshash dori vositalari va tibbiy buyumlarga almashtirib berilmaydi."
Bu yozuvni ko'rgan ayrim iste'molchilar: "Demak, dorixona hech qanday holatda ham dorini qaytarib olmaydi", deb o'ylaydi. Boshqalar esa aksincha, "Chek bo'lsa, istalgan mahsulotni qaytarish mumkin", degan fikrda bo'ladi.
Aslida esa bu masalada qonunchilik aniq qoidalarni belgilagan. Muhimi, "qaytarib olinmaydi" degan yozuv iste'molchining barcha huquqlari bekor bo'ladi, degani emas.
Nima uchun dori vositalari qaytarib olinmaydi?
Dori vositalari va tibbiy buyumlar boshqa iste'mol tovarlaridan farq qiladi. Ular inson salomatligi bilan bevosita bog'liq bo'lgani sababli, xaridor qo'lida qanday sharoitda saqlangani noma'lum bo'lgan mahsulotni boshqa iste'molchiga qayta sotish xavf tug'dirishi mumkin.
Shu bois amaldagi tartibga ko'ra, tegishli sifatdagi dori vositalari va tibbiy buyumlar qaytarib olinmaydi hamda almashtirilmaydi.
Masalan, quyidagi holatlar buning uchun asos bo'lmaydi:
xaridorning fikri o'zgargani;
shifokor keyinchalik boshqa dori tavsiya qilgani;
dori ortib qolgani;
mahsulot kerak bo'lmay qolgani.
Bunday vaziyatlarda dorixona mahsulotni qaytarib olish yoki almashtirishga majbur emas.
Ammo istisno holatlar ham mavjud
Bu qoida dorixona har qanday vaziyatda javobgarlikdan ozod qilinadi, degani emas.
Agar:
dori vositasining yaroqlilik muddati o'tgan bo'lsa;
mahsulot sifatsiz yoki nuqsonli bo'lsa;
qadoq shikastlangan bo'lsa;
retseptda ko'rsatilgan dori o'rniga boshqa dori berilgan bo'lsa;
dorixona xodimi mahsulotni adashib topshirgan bo'lsa,
iste'molchi o'z huquqlarini himoya qilishni talab qilishga haqli. Har bir bunday holat qonunchilik asosida alohida ko'rib chiqiladi.
Dori xarid qilayotganda nimalarga e'tibor berish kerak?
Kelgusida tushunmovchiliklarning oldini olish uchun:
✔️ dori nomini retsept bilan solishtiring;
✔️ yaroqlilik muddatini tekshiring;
✔️ qadoqning butunligini ko'zdan kechiring;
✔️ xarid chekini saqlab qo'ying;
✔️ dori vositasini qabul qilishdan oldin yo'riqnomasi bilan tanishing.
Xulosa
Dorixonadagi "Qaytarib olinmaydi" degan ogohlantirish iste'molchi huquqlarining cheklanishini emas, balki tegishli sifatdagi dori vositalari va tibbiy buyumlarni qaytarish hamda almashtirishga nisbatan belgilangan tartibni anglatadi.
Shu bilan birga, mahsulot sifatsiz bo'lsa, yaroqlilik muddati o'tgan bo'lsa yoki dorixona xatosi tufayli iste'molchining huquqlari buzilgan bo'lsa, u qonunchilikda belgilangan tartibda o'z manfaatlarini himoya qilishga haqli.
Toshkent viloyati Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari hududiy birlashmasi fuqarolarni dori vositalarini xarid qilishda e'tiborli bo'lishga, huquqlarini bilishga va zarur hollarda belgilangan tartibda murojaat qilishga chaqiradi.