Bozorga yoki do'konga kirib xarid qilamiz. Uyga borgach esa mahsulot sifatsiz, nuqsonli yoki umuman ishlamasligi ma'lum bo'ladi. Shunda ko'pchilik sotuvchining: "Sotilgan tovar qaytarib olinmaydi", "Chek yo'q ekan, yordam bera olmaymiz" degan gaplariga ishonib, ortga qaytadi.
Aslida esa bunday holatlarda iste'molchi qonun bilan himoyalangan.
Xaridor nimalarga haqli?
Eng avvalo, siz sifatli va xavfsiz mahsulot sotib olish huquqiga egasiz. Mahsulot sizga zarar yetkazmasligi, belgilangan talablarga javob berishi kerak.
Shuningdek, sotuvchi mahsulot haqida to'liq va ishonchli ma'lumot berishi shart. Ishlab chiqaruvchi kim, yaroqlilik muddati qancha, foydalanish qoidalari qanday — bularning barchasi xaridordan yashirilmasligi kerak.
Chek nega muhim?
Ko'pchilik chekni olib, darhol tashlab yuboradi. Aslida esa chek — sizning xaridingizni tasdiqlovchi asosiy hujjatlardan biri.
Agar mahsulotda nuqson aniqlansa, chek muammoni tezroq hal qilishga yordam beradi. Shu sababli xariddan so'ng chekni saqlab qo'yish tavsiya etiladi.
Nuqsonli mahsulot chiqsa nima bo'ladi?
Agar mahsulot ishlab chiqarishdagi nuqson tufayli yaroqsiz bo'lsa yoki sifati talabga javob bermasa, iste'molchi quyidagilarni talab qilish huquqiga ega:
- mahsulotni sifatlisiga almashtirish;
- nuqsonni bepul bartaraf etish;
- narxni kamaytirish;
- ayrim hollarda esa to'langan pulni qaytarib olish.
Muhimi, muammo yuzaga kelganda indamay ketib qolmaslik kerak.
"Sotilgan tovar qaytarib olinmaydi" degan yozuv qonundan ustun emas
Ba'zi savdo shoxobchalarida shunday e'lonlarni uchratish mumkin. Ammo bunday yozuv iste'molchining qonunda belgilangan huquqlarini bekor qilmaydi. Agar mahsulot sifatsiz bo'lsa yoki qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa asoslar mavjud bo'lsa, xaridor o'z huquqlarini talab qilishga haqli.
Huquqingizni biling
Har bir xarid — bu nafaqat pul to'lash, balki qonun bilan himoyalangan huquqlarga ega bo'lish hamdir.
Huquqlaringiz buzilgan holatlarda masalani qonuniy yo'l bilan hal etish uchun O‘zbekiston iste'molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasi Sirdaryo viloyat hududiy birlashmasiga murojaat qilishingiz mumkin.
Huquqingizni bilsangiz, sizni aldash qiyin bo'ladi.
