Bozorda yoki do‘konda go‘sht xarid qilayotganda ko‘pchilik uning narxiga qaraydi. Ammo go‘shtning rangi qanday, hidi bormi, qayerda saqlanyapti, qadoği butunmi — bular ham xaridor uchun juda muhim. Ayniqsa yozning issiq kunlarida go‘sht mahsulotini tanlash va uni uyga yetkazib borish masalasiga jiddiyroq qarash kerak.
Go‘sht — tez buziladigan oziq-ovqat mahsulotlaridan biri. Shuning uchun uni xarid qilishda bir necha oddiy qoidaga amal qilishning o‘zi ko‘plab noqulayliklarning oldini olishi mumkin.
1. Avvalo go‘shtning tashqi ko‘rinishiga qarang
Go‘shtni olayotganda uning tashqi ko‘rinishiga e’tibor bering.
Go‘sht:
-
haddan tashqari qorayib yoki yashillashib ketmagan;
-
yuzasi shubhali darajada shilimshiq bo‘lmagan;
-
begona dog‘lar bilan qoplanmagan;
-
tashqi ko‘rinishidan buzilganlik alomatlarini ko‘rsatmagan
bo‘lishi kerak.
Ammo faqat rangiga qarab go‘shtning sifatiga yakuniy baho berish ham to‘g‘ri emas. Go‘shtning turi va bo‘lagi uning tabiiy rangiga ta’sir qilishi mumkin.
Shuning uchun rang, hid, qadoq va saqlash sharoitini birgalikda baholash kerak.
2. Hidiga e’tibor bering
Yangi go‘shtning o‘ziga xos hidi bo‘ladi. Ammo achigan, chirigan yoki keskin begona hid sezilsa, bunday mahsulotni xarid qilishga shoshilmang.
Ayniqsa qadoqlangan go‘shtda:
“Ochib ko‘rsam, keyin bilaman”
deyishdan ko‘ra, qadoqning holatini tekshirish va sotuvchidan ma’lumot olish ma’qul.
Agar mahsulotning hidi shubha uyg‘otsa, “narxi arzon ekan” deb olish tavsiya etilmaydi.
3. Go‘sht qayerda saqlanayotganiga qarang
Bu juda muhim.
Go‘sht mahsuloti do‘konda yoki savdo nuqtasida belgilangan saqlash sharoitida saqlanishi kerak.
Agar go‘sht oddiygina ochiq joyda, issiqda yoki chang tushishi mumkin bo‘lgan sharoitda turgan bo‘lsa, xaridor savol berishga haqli.
Ayniqsa:
“Sovutilgan go‘shtmi yoki muzlatilganmi?”
degan savolni aniqlashtirib olish foydali.
Chunki mahsulotning saqlash harorati uning xavfsizligi uchun muhim.
4. Muzlatilgan go‘shtga ham e’tiborli bo‘ling
Muzlatilgan go‘shtni tanlayotganda qadoqning holatiga qarang.
Qadoq:
-
yirtilmagan;
-
teshilmagan;
-
ochilmagan;
-
ichida ortiqcha muz yoki muz kristallari haddan tashqari ko‘payib ketmagan
bo‘lishi kerak.
Agar mahsulot bir necha marta erib, qayta muzlagan bo‘lsa, uning sifati o‘zgarishi mumkin.
Shuning uchun muzlatilgan go‘shtning tashqi holati shubhali bo‘lsa, sotuvchidan tushuntirish so‘rang yoki boshqa mahsulotni tanlang.
5. Qadoqlangan go‘shtda sanani tekshiring
Do‘konlarda qadoqlangan go‘sht mahsulotlari ham sotiladi.
Bunday mahsulotni olayotganda:
ishlab chiqarilgan yoki qadoqlangan sana, yaroqlilik muddati va saqlash shartlari
bilan tanishib chiqing.
Faqat:
“Muddati tugamagan ekan”
deb qo‘ya qolmang.
Qadoq shikastlanganmi, mahsulot qanday haroratda saqlanishi kerakligi ko‘rsatilganmi — bularni ham tekshiring.
6. Qadoq shikastlangan bo‘lsa, ehtiyot bo‘ling
Go‘shtning qadoği yirtilgan, teshilgan yoki ochilib ketgan bo‘lsa, bunday mahsulotni olishga shoshilmang.
Ayniqsa ichidan suyuqlik chiqayotgan bo‘lsa yoki qadoqning himoya qismi buzilgan bo‘lsa, boshqa mahsulotni tanlash mumkin.
Xaridorning:
“Qadoği nega bunday?”
deb sotuvchidan so‘rashi mutlaqo tabiiy.
Axir mahsulot uchun pul to‘layotgan odam uning holati haqida ma’lumot olishga haqli.
7. Go‘shtning narxiga aldanib qolmang
Bozorda yoki do‘konda boshqa joylarga qaraganda ancha arzon go‘shtni ko‘rishingiz mumkin.
Tabiiyki, xaridor:
“Arzon ekan, olaman”
deydi.
Lekin narx juda past bo‘lsa, uning sababini aniqlash foydali.
Masalan:
-
go‘shtning qaysi qismi ekani;
-
suyagi ko‘p yoki kamligi;
-
muzlatilgan yoki sovutilganligi;
-
qadoqlangan mahsulotmi yoki yangi kesilganmi
kabi jihatlarni solishtiring.
Arzon narxning o‘zi mahsulot sifatsiz degani emas. Ammo haddan tashqari arzon mahsulotga qo‘shimcha e’tibor berish kerak.
8. “Yangi so‘yilgan” degan yozuvning o‘ziga ishonib qolmang
Savdo joyida:
“Yangi go‘sht!”
“Yangi so‘yilgan!”
kabi yozuvlarga duch kelish mumkin.
Lekin xaridor baribir mahsulotning o‘ziga qarashi kerak.
Savol berishdan tortinmang:
“Qachon so‘yilgan?”
“Qanday sharoitda saqlanyapti?”
“Go‘shtning kelib chiqishi haqida ma’lumot bormi?”
Bunday savollar xaridorning mahsulot haqida aniqroq tasavvurga ega bo‘lishiga yordam beradi.
9. Qiymaga alohida e’tibor bering
Qiymani tanlashda ehtiyotkorlik yanada muhim.
Chunki butun go‘sht bo‘lagidan farqli ravishda qiymada mahsulotning ichki qismini ko‘z bilan baholash qiyinroq.
Qiyma olayotganda:
-
qachon tayyorlanganini;
-
qanday go‘shtdan tayyorlanganini;
-
qanday sharoitda saqlanayotganini
aniqlashga harakat qiling.
Agar xaridor xohlasa, go‘sht bo‘lagini ko‘rsatib, o‘sha go‘shtdan qiyma tayyorlab berishni so‘rashi mumkin bo‘lgan savdo nuqtalarida bu variant qulayroq bo‘lishi mumkin.
10. Go‘shtni boshqa mahsulotlardan keyin xarid qiling
Bu oddiy, ammo foydali odat.
Agar supermarketda xarid qilayotgan bo‘lsangiz, go‘sht kabi tez buziladigan mahsulotlarni xaridning oxirgi qismida olish ma’qul.
Masalan, avval:
non, makaron, yorma, choy kabi mahsulotlarni,
keyin esa:
go‘sht, sut va boshqa tez buziladigan mahsulotlarni oling.
Shunda go‘sht savat yoki avtomobilda uzoq vaqt qolib ketmaydi.
Go‘shtni uyga olib kelgach nima qilish kerak?
Xarid tugadi.
Endi yana bir muhim bosqich — go‘shtni uyda to‘g‘ri saqlash.
Agar darhol pishirmasangiz, mahsulotni imkon qadar tez tegishli saqlash sharoitiga qo‘ying.
Xona haroratida uzoq vaqt qoldirmang.
Agar muzlatmoqchi bo‘lsangiz, uni toza va mos qadoqda saqlashga harakat qiling.
Muzlatilgan mahsulotni eritishda ham ehtiyot bo‘lish kerak. Eritilgan go‘shtni uzoq vaqt xona haroratida qoldirish yaxshi emas.
Go‘shtni xarid qilayotganda sotuvchiga savol berishdan uyalmang
Ba’zi xaridorlar:
“Sotuvchi nima deb o‘ylaydi?”
deb savol berishga tortinadi.
Bunga hojat yo‘q.
Siz xaridorsiz.
Go‘shtning:
qachon keltirilgani, qanday saqlanayotgani, qaysi turdagi go‘sht ekani va narxi
haqida ma’lumot so‘rashingiz mumkin.
Savol berish — janjal qilish degani emas.
Aksincha, ongli xarid qilishning bir qismi.
Go‘shtni olgandan keyin chekni saqlang
Do‘kon yoki supermarketdan go‘sht xarid qilsangiz, imkon qadar chekni oling.
Chek xaridni tasdiqlovchi muhim hujjatlardan biri bo‘lishi mumkin.
Agar keyinchalik mahsulot bilan bog‘liq muammo aniqlansa, xarid qilingan joy va to‘lov haqida ma’lumotni tasdiqlash osonroq bo‘ladi.
Shuning uchun:
“Chek kerak emas”
deb chiqib ketishga shoshilmang.
Shubhali mahsulotni “pishirib yuborsam bo‘ladi” deb o‘ylamang
Eng ko‘p uchraydigan xatolardan biri shu.
Xaridor go‘shtning hidi yoki ko‘rinishidan shubhalanadi, ammo:
“Yaxshilab pishirsam, hech narsa bo‘lmaydi”
deb o‘ylaydi.
Bunday tavakkal qilish kerak emas.
Agar mahsulotning sifati yoki saqlanishi jiddiy shubha uyg‘otsa, uni iste’mol qilmaslik xavfsizroq.
Pishirish sifati shubhali mahsulotni avtomatik ravishda xavfsiz qilib qo‘ymaydi.
Xaridor uchun “10 soniyalik tekshiruv”
Go‘shtni xarid qilishdan oldin quyidagi savollarga javob bering:
1. Go‘shtning tashqi ko‘rinishi normalmi?
2. Shubhali yoki begona hid yo‘qmi?
3. Qadoq butunmi?
4. Ishlab chiqarilgan yoki qadoqlangan sana ko‘rsatilganmi?
5. Yaroqlilik muddati joyidami?
6. Qanday haroratda saqlanayotgani ma’lummi?
7. Muzlatilgan mahsulot bo‘lsa, qayta erib-muzlaganlik belgisi yo‘qmi?
8. Narxi va mahsulot turi aniqmi?
9. Sotuvchidan kerakli ma’lumotlarni oldingizmi?
10. Chekni oldingizmi?
Shu oddiy tekshiruvning o‘zi xaridga boshqacha qarashga yordam beradi.
Xulosa
Go‘sht xaridida faqat narxga qarash yetarli emas.
Go‘shtning tashqi ko‘rinishi, hidi, qadoği, ishlab chiqarilgan yoki qadoqlangan sanasi, yaroqlilik muddati va saqlash sharoiti ham tekshirilishi kerak.
Ayniqsa qadoği shikastlangan, saqlash sharoiti noma’lum yoki sifati shubha uyg‘otadigan mahsulotni xarid qilishga shoshilmaslik kerak.
Xalqona qilib aytganda:
Go‘shtni tanlashda “arzon ekan” deb emas, “sifati qanday ekan?” deb qarang.
Chunki dasturxonga keladigan mahsulotning sifati avvalo uni qanday tanlaganimizdan boshlanadi.
