Uy qurish yoki ta’mirlashda qurilish materiallarini to‘g‘ri tanlash nafaqat ishning ko‘rinishi, balki binoning mustahkamligi va xavfsizligi uchun ham muhim. Sifatsiz mahsulot esa qisqa vaqt ichida yaroqsiz holga kelib, iste’molchiga qo‘shimcha xarajat keltirishi mumkin.
Xo‘sh, qurilish materiallarini xarid qilayotganda nimalarga e’tibor berish kerak?
Mahsulot haqidagi ma’lumotlarni o‘qing
Qurilish materialini xarid qilishdan oldin uning qadoqlanishi va yorlig‘idagi ma’lumotlarni tekshirish kerak.
Mahsulotning nomi, ishlab chiqaruvchisi, ishlab chiqarilgan sanasi, yaroqlilik muddati, tarkibi, texnik ko‘rsatkichlari va foydalanish shartlari kabi ma’lumotlar xaridor uchun muhim.
Agar mahsulot haqida zarur ma’lumotlar berilmagan yoki yorliqdagi ma’lumotlar tushunarsiz bo‘lsa, sotuvchidan qo‘shimcha ma’lumot so‘rash mumkin.
Sertifikat va muvofiqlik hujjatlariga e’tibor bering
Ayrim turdagi mahsulotlar uchun qonunchilikda muvofiqlikni tasdiqlovchi hujjatlar talab qilinishi mumkin.
Sotuvchidan mahsulotning belgilangan talablarga muvofiqligini tasdiqlovchi hujjatlar haqida ma’lumot olish mumkin.
Ayniqsa, qurilishning xavfsizligi va mustahkamligiga bevosita ta’sir qiladigan materiallarni tanlashda bu masalaga jiddiy yondashish kerak.
Mahsulotning tashqi holatini tekshiring
Qurilish materiallarini xarid qilayotganda ularning tashqi ko‘rinishini ham ko‘zdan kechirish lozim.
Masalan, sement qadoqlari namlangan yoki shikastlangan, g‘ishtlar singan, kafel yorilgan, bo‘yoq idishlari ochilgan yoki mahsulotda boshqa nuqsonlar mavjud bo‘lishi mumkin.
Bunday holatlarni xarid vaqtidayoq aniqlash keyinchalik muammoga duch kelish ehtimolini kamaytiradi.
Narxning haddan tashqari arzonligiga e’tibor bering
Bir xil turdagi qurilish materiallari turli sotuvchilarda har xil narxda taklif qilinishi mumkin.
Biroq bozordagi o‘rtacha narxdan sezilarli darajada arzon mahsulotni xarid qilishdan oldin uning kelib chiqishi, ishlab chiqaruvchisi va sifat ko‘rsatkichlarini aniqlash foydali.
Faqat arzon narxga qarab tanlov qilish keyinchalik materialni almashtirish yoki qayta ta’mirlash uchun qo‘shimcha xarajatlarni keltirib chiqarishi mumkin.
Saqlash sharoitiga ham qarang
Qurilish materialining sifati uni qanday sharoitda saqlanganiga ham bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Masalan, namlikdan himoyalanishi kerak bo‘lgan materiallar ochiq joyda yoki noto‘g‘ri sharoitda saqlangan bo‘lsa, ularning xususiyatlari o‘zgarishi mumkin.
Shuning uchun xaridor nafaqat mahsulotning o‘ziga, balki uning saqlanish sharoitiga ham e’tibor qaratishi kerak.
Chekni albatta oling
Qurilish materiallarini xarid qilganda to‘lovni tasdiqlovchi chek yoki boshqa hujjatni olish va saqlash muhim.
Mahsulotda nuqson aniqlansa yoki u xaridorning talablariga javob bermasa, xaridni tasdiqlovchi hujjat muammoni hal qilishda kerak bo‘lishi mumkin.
Shuningdek, yirik hajmdagi xaridlarda shartnoma, hisob-faktura va boshqa hujjatlarni ham saqlab qo‘yish maqsadga muvofiq.
Sifatsiz mahsulot aniqlansa, nima qilish kerak?
Xariddan keyin mahsulotda nuqson aniqlansa, avvalo sotuvchiga murojaat qilish mumkin.
Murojaatda mahsulot qachon va qayerdan xarid qilingani, qanday nuqson aniqlangani hamda iste’molchining talabi ko‘rsatiladi.
Zarur hollarda mahsulotning sifati bo‘yicha ekspertiza o‘tkazilishi mumkin. Bunday vaziyatda xaridorning mahsulotni xarid qilganini tasdiqlovchi hujjatlar va boshqa dalillarni saqlab qolishi muhim.
Qurilish materialini tanlashda 5 asosiy qoida
1. Mahsulot yorlig‘i va ishlab chiqaruvchi haqidagi ma’lumotlarni o‘qing.
2. Zarur hollarda muvofiqlik va sifatni tasdiqlovchi hujjatlarni so‘rang.
3. Mahsulotning tashqi holati va saqlash sharoitini tekshiring.
4. Xaridni tasdiqlovchi chek va hujjatlarni saqlang.
5. Nuqson aniqlansa, sotuvchiga o‘z vaqtida murojaat qiling.
Qurilish materiallarini tanlashda faqat narxga emas, mahsulotning kelib chiqishi, sifati, texnik xususiyatlari va undan foydalanish shartlariga ham e’tibor berish kerak. Xarid vaqtida olingan hujjatlar esa iste’molchi huquqlarini himoya qilishda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi.
