Telefon buzildi. Ustaga olib bordik. “Bir-ikki kunda tayyor bo‘ladi”, degan gapga ishonib, qurilmani topshirdik. Ammo keyin muammo boshlanishi mumkin: telefon kelishilgan vaqtda tayyor emas, narx esa avval aytilganidan qimmatroq chiqadi yoki qurilma ta’mirdan keyin boshqa nuqson bilan qaytariladi.
Bunday vaziyatlarda iste’molchi o‘z huquqlarini bilishi muhim.
Telefonni topshirishda dalolatnoma yoki qabul hujjatini oling
Telefonni ta’mirlashga topshirayotganda qurilmani shunchaki ustaga berib, chiqib ketish xavfli.
Avvalo, telefonning:
-
rusumi va modeli;
-
IMEI raqami;
-
tashqi ko‘rinishi;
-
ekrani holati;
-
korpusi va boshqa qismlaridagi tirnalishlar;
-
komplektatsiyasi;
-
mavjud nosozligi
qayd etilgan qabul hujjati yoki boshqa tasdiqlovchi hujjatni olish kerak.
Masalan, telefonning ekrani singan bo‘lsa, lekin kamera, mikrofon va dinamiklari ishlayotgan bo‘lsa, buni ham topshirish vaqtida qayd ettirish foydali.
Shunda keyinchalik “Bu qismi oldindan buzilgan edi”, degan bahslarning oldini olish osonroq bo‘ladi.
“Keyin narxini aytamiz” degan gapga shoshilmang
Telefonni ta’mirlashdan oldin xizmat narxi va ta’mirlash shartlarini imkon qadar aniq bilib oling.
Masalan, usta:
“Ekranini almashtirish 500 ming so‘m bo‘ladi”
dedi.
Ammo ta’mirlash tugagach, “Yana detal uchun 300 ming, ish haqi uchun 200 ming” deb qo‘shimcha pul talab qilinsa, iste’molchi uchun muammo tug‘iladi.
Shuning uchun ta’mirlash boshlanishidan oldin detal narxi, xizmat haqi va boshqa qo‘shimcha xarajatlar haqida kelishib olish maqsadga muvofiq.
Agar ta’mirlash jarayonida qo‘shimcha nosozlik aniqlansa, uni bartaraf etishdan oldin iste’molchiga bu haqda xabar berilishi va qo‘shimcha xarajatlar kelishib olinishi kerak.
Ta’mirlash muddati ham muhim
“Ertaga tayyor bo‘ladi”, “Ikki kunda beramiz” kabi og‘zaki va’dalar keyinchalik isbotlash qiyin bo‘lishi mumkin.
Shuning uchun telefon qachon topshirilgani va qachon tayyor bo‘lishi kerakligi hujjatda yoki hech bo‘lmaganda yozishmalarda aks etgani yaxshi.
Masalan:
Telefon topshirildi — 13-sentabr.
Ta’mirlash muddati — 3 kun.
Kelishilgan summa — 600 ming so‘m.
Bunday ma’lumotlar keyinchalik nizo yuzaga kelganda muhim dalil bo‘lishi mumkin.
Ta’mirdan keyin telefon boshqa muammo bilan qaytsa-chi?
Eng ko‘p uchraydigan holatlardan biri shu.
Masalan, telefon faqat zaryad olmayotgani sababli ustaga topshirildi. Ta’mirdan keyin esa kamera ishlamay qoldi.
Bunday vaziyatda iste’molchi telefonni ta’mirlashga topshirishdan oldingi holatini tasdiqlovchi dalillarga ega bo‘lsa, o‘z talablarini asoslash osonroq bo‘ladi.
Shuning uchun telefonni topshirishdan oldin uning ishlayotgan asosiy funksiyalarini foto yoki video orqali qayd qilib qo‘yish ham foydali.
Sifatsiz ta’mirlash uchun kim javob beradi?
Agar xizmat sifatsiz ko‘rsatilgan bo‘lsa, iste’molchi xizmat ko‘rsatuvchiga o‘zining qonuniy talablarini qo‘yishi mumkin.
Masalan, ta’mirlash natijasida muammo bartaraf etilmagan yoki xizmat natijasida boshqa kamchilik yuzaga kelgan bo‘lsa, vaziyatga qarab kamchilikni bepul bartaraf etish, xizmatni qayta bajarish yoki qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa talablarni qo‘yish masalasi yuzaga keladi.
Buning uchun ta’mirlashga topshirilgan telefon va xizmat ko‘rsatilgani haqidagi dalillarni saqlash kerak.
Telefon ichidagi ma’lumotlar ham xavfsizlik masalasi
Telefonni ta’mirlashga topshirayotganda yana bir jihat bor — shaxsiy ma’lumotlar.
Telefon ichida:
-
bank ilovalari;
-
ijtimoiy tarmoqlar;
-
messenjerlar;
-
shaxsiy surat va videolar;
-
kontaktlar;
-
elektron pochta;
-
boshqa maxfiy ma’lumotlar
bo‘lishi mumkin.
Imkon bo‘lsa, muhim ma’lumotlarning zaxira nusxasini oling va ta’mirlash uchun zarur bo‘lmagan shaxsiy ma’lumotlarni himoyalang.
Ayniqsa, telefonni ta’mirlash uchun parol yoki boshqa kirish ma’lumotlarini berish zarur bo‘lsa, ularni begonalarga bemalol qoldirmaslik kerak.
“Chek kerak emasmi?” degan savolga aldanmang
Xizmat uchun to‘lov amalga oshirilganda uni tasdiqlovchi hujjatni olish muhim.
Chek, kvitansiya, buyurtma-qabul hujjati yoki qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hujjat keyinchalik xizmat ko‘rsatuvchiga talab qo‘yishda muhim dalil bo‘lishi mumkin.
Shuning uchun telefonni ta’mirlash uchun pul to‘laganingizni tasdiqlovchi hujjatni saqlab qo‘ying.
Ta’mirlash vaqtida detal almashtirilsa, eski detalni so‘rash mumkinmi?
Telefon ta’mirida ayrim qismlar almashtirilishi mumkin.
Masalan, displey, akkumulyator, zaryadlash porti yoki boshqa detal almashtirilgan bo‘lsa, aynan nima o‘zgartirilgani va qanday detal o‘rnatilgani haqida ma’lumot olish foydali.
Agar almashtirilgan eski detal sizga tegishli bo‘lsa, uni sizga qaytarish masalasini ham oldindan kelishib olish mumkin.
Telefonni qaytarib olayotganda darhol tekshiring
“Telefon tayyor, olib keting”, degan xabardan keyin shunchaki pulni to‘lab, qurilmani olib ketmang.
Joyning o‘zida:
-
telefon yoqilishini;
-
ekran ishlashini;
-
sensorni;
-
kamera va mikrofonni;
-
dinamikni;
-
Wi-Fi va Bluetoothni;
-
SIM-karta va mobil aloqani;
-
zaryad olishni;
-
barmoq izi yoki Face ID kabi funksiyalarni;
-
ta’mirlangan qismni
tekshirib ko‘ring.
Agar telefon ta’mirdan oldin ishlagan biror funksiyasi endi ishlamayotgan bo‘lsa, bu haqda darhol xizmat ko‘rsatuvchiga bildiring.
Muammo hal qilinmasa nima qilish kerak?
Avvalo, ta’mirlash xizmatini ko‘rsatgan shaxs yoki servisga yozma ravishda murojaat qiling.
Murojaatda:
telefon qachon topshirilgani, qanday nosozlik bilan berilgani, qancha pul to‘langani, qanday ta’mirlash ishlari bajarilgani va aynan qanday muammo yuzaga kelganini ko‘rsating.
Chek, qabul qilish hujjati, yozishmalar, foto va videolarni saqlab qo‘ying.
Agar masala xizmat ko‘rsatuvchi tomonidan hal etilmasa, iste’molchi o‘z huquqlarini himoya qilish uchun vakolatli tashkilotlarga yoki sudga murojaat qilishi mumkin.
Qisqasi
Telefonni ta’mirlashga topshirayotganda “usta tanish ekan” deb hujjatsiz ish tutish keyinchalik qimmatga tushishi mumkin.
Telefonning holatini qayd qiling, ta’mirlash narxi va muddatini oldindan kelishing, qabul qilish hujjatini oling, to‘lovni tasdiqlovchi hujjatni saqlang va qurilmani qaytarib olayotganda barcha funksiyalarini tekshiring.
Chunki telefon oddiy buyum bo‘lib ko‘rinsa-da, uni ta’mirlash jarayonida ham iste’molchi va xizmat ko‘rsatuvchining huquq hamda majburiyatlari mavjud.
