Mashina buzildi. Avtoservisga olib bordik. Usta “ko‘rib chiqamiz”, dedi. Oradan bir necha kun o‘tib esa hisob kutilganidan ancha qimmat chiqdi. Yoki mashina ta’mirdan chiqqach, avvalgi muammo yana takrorlandi.
Ba’zan esa avtomobil ta’mir vaqtida qo‘shimcha shikastlanishi, almashtirilgan detal haqida aniq ma’lumot berilmasligi yoki mashina kelishilgan muddatda topshirilmasligi mumkin.
Xo‘sh, bunday vaziyatlarda avtomobil egasi — iste’molchi nimalarga haqli?
Mashinani topshirishda uning holatini qayd qiling
Avtomobilni servisga topshirayotganda uni shunchaki kalitini berib, chiqib ketish tavsiya etilmaydi.
Avtomobilning:
-
rusumi va davlat raqami;
-
kuzovidagi mavjud tirnalish va shikastlar;
-
salon holati;
-
yonilg‘i miqdori;
-
avtomobilda qoldirilgan buyumlar;
-
aniqlangan nosozliklar
qayd etilgani ma’qul.
Imkon bo‘lsa, mashinaning tashqi va ichki holatini surat yoki videoga olib qo‘ying.
Bu avtomobil servisda bo‘lgan vaqtida yangi shikast yoki boshqa muammo yuzaga kelgan taqdirda muhim dalil bo‘lishi mumkin.
Ta’mirlash narxini oldindan kelishing
Avtoservisdagi eng ko‘p uchraydigan muammolardan biri — ta’mirlash narxi.
Masalan, usta:
“Tormoz kolodkasini almashtirish 300 ming so‘m”
dedi.
Ammo ish tugagach, “yana bir detal kerak bo‘ldi”, “ish haqi boshqa”, “diagnostika uchun ham pul bor”, deb hisob oshib ketishi mumkin.
Shuning uchun avtomobilni ta’mirlashdan oldin:
detal narxi, ish haqi, diagnostika va boshqa qo‘shimcha xarajatlar haqida aniq ma’lumot oling.
Agar ta’mirlash davomida qo‘shimcha nosozlik aniqlansa, qo‘shimcha ish va xarajatlarni bajarishdan oldin bu haqda iste’molchiga ma’lum qilinishi va kelishib olinishi muhim.
“Original detal” deganda nimani tushunish kerak?
Avtomobil ta’mirida ehtiyot qismlar masalasi alohida ahamiyatga ega.
Usta “original detal qo‘yamiz”, dedi. Ammo aslida boshqa ishlab chiqaruvchining mahsuloti o‘rnatilishi mumkin.
Shuning uchun detalning:
-
nomi;
-
ishlab chiqaruvchisi;
-
yangi yoki ishlatilgani;
-
narxi;
-
kafolati
haqida ma’lumot so‘rash mumkin.
Agar siz aynan original detalni talab qilgan bo‘lsangiz, bu kelishuv imkon qadar hujjatda yoki yozishmalarda aks etsin.
Eski detal qayerda?
Masalan, avtomobilingizning akkumulyatori, generatori, tormoz qismlari yoki boshqa detali almashtirildi.
Eski detalni sizga qaytarish masalasini oldindan kelishib olish mumkin.
Bu nafaqat almashtirilgan detal haqiqatan ham o‘zgartirilganini tekshirish, balki keyinchalik kelishmovchiliklarning oldini olishga ham yordam beradi.
Ta’mirlash muddati ham kelishib olinadi
“Bugun qoldiring, ertaga tayyor bo‘ladi” degan gap keyinchalik bir haftaga cho‘zilib ketishi mumkin.
Shuning uchun avtomobil qachon topshirilgani va qachon tayyor bo‘lishi kerakligini qayd etish maqsadga muvofiq.
Ayniqsa, avtomobil kundalik ish yoki daromad uchun ishlatilsa, ta’mirlash muddatining cho‘zilishi iste’molchi uchun qo‘shimcha noqulaylik tug‘dirishi mumkin.
Avtomobil ta’mirlash vaqtida shikastlansa-chi?
Tasavvur qiling, mashinani faqat dvigatelidagi nosozlikni tuzatish uchun topshirdingiz. Qaytarib olganingizda esa kuzovida yangi tirnalish paydo bo‘lgan.
Bunday vaziyatda avtomobilning servisga topshirilgan paytdagi holatini tasdiqlovchi dalillar juda muhim.
Shuning uchun qabul qilish-topshirish hujjatida mavjud shikastlar to‘liq qayd etilganini tekshiring.
Servis avtomobilni qabul qilganda uning holatini yozma ravishda qayd etishi iste’molchi uchun ham, xizmat ko‘rsatuvchi uchun ham foydali.
Ta’mirdan keyin o‘sha muammo yana qaytarsa-chi?
Masalan, avtomobil dvigatelidagi nosozlik sabab servisga olib borildi. Ta’mirlash uchun pul to‘landi. Oradan bir necha kun o‘tib, aynan shu muammo yana paydo bo‘ldi.
Bunday holatda iste’molchi xizmat ko‘rsatuvchiga murojaat qilib, xizmat sifati bo‘yicha qonunchilikda nazarda tutilgan talablarini qo‘yishi mumkin.
Buning uchun ta’mirlashga oid hujjatlar, to‘lov cheki, diagnostika natijalari va servis bilan yozishmalarni saqlab qo‘yish kerak.
Ta’mirlashga kafolat beriladimi?
Avtomobil ta’miridan keyin kafolat beriladimi — buni oldindan so‘rab oling.
Masalan, “detalga 6 oy kafolat” yoki “bajarilgan ishga 3 oy kafolat” kabi shartlar bo‘lishi mumkin.
Agar kafolat berilsa, uning muddati va shartlarini yozma ravishda olish maqsadga muvofiq.
Keyinchalik aynan shu ta’mirlash yoki detal bilan bog‘liq muammo yuzaga kelsa, kafolat hujjati muhim dalil bo‘ladi.
Mashinani qabul qilib olayotganda tekshiring
Avtomobilni servisdan olib ketishda:
-
dvigatel ishlashini;
-
tormozlarni;
-
chiroqlarni;
-
konditsionerni;
-
elektr jihozlarini;
-
multimedia tizimini;
-
oynalar va qulflarni;
-
ta’mirlangan qismlarni
tekshirib ko‘ring.
Agar imkon bo‘lsa, avtomobilni servis hududidan chiqarmasdan oldin sinov tariqasida haydab ko‘rish ham foydali.
Ta’mirdan oldin ishlagan, ammo keyinchalik ishlamay qolgan funksiya bo‘lsa, bu haqda darhol servisga bildiring.
“Diagnostika bepul”mi yoki pullik?
Avtomobilni servisga olib borishdan oldin diagnostika narxini ham aniqlashtiring.
Chunki ayrim joylarda “ko‘rib beramiz” deyiladi, keyinchalik esa faqat avtomobilni tekshirish uchun alohida haq olinishi mumkin.
Shuning uchun:
diagnostika qancha turadi va ta’mirlashga buyurtma berilmasa ham bu pul olinadimi?
degan savollarga oldindan javob oling.
Chek va hujjatlarni saqlang
Avtoservisga to‘langan pulni tasdiqlovchi hujjatni olib qo‘ying.
Shuningdek:
-
buyurtma-qabul qilish hujjati;
-
diagnostika xulosasi;
-
bajarilgan ishlar ro‘yxati;
-
almashtirilgan detallar haqidagi ma’lumot;
-
to‘lov cheki;
-
kafolat hujjati;
-
servis bilan yozishmalar
saqlab qo‘yilishi kerak.
“Usta tanish, hujjat shart emas”, degan yondashuv keyinchalik nizo chiqqanda iste’molchining o‘ziga qiyinchilik tug‘dirishi mumkin.
Sifatsiz ta’mirlash uchun pul to‘lashga majburmisiz?
Agar xizmat kelishilgan talabga muvofiq bajarilmagan yoki ta’mirlashda kamchilik mavjud deb hisoblasangiz, xizmat ko‘rsatuvchiga tegishli talablarni qo‘yishingiz mumkin.
Masalan, vaziyatga qarab kamchiliklarni bartaraf etish, xizmatni qayta bajarish yoki qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa talablar qo‘yilishi mumkin.
Buning uchun muammoni imkon qadar tezroq servisga bildirish va dalillarni saqlab qolish muhim.
Servis bilan kelishib bo‘lmasa nima qilish kerak?
Avvalo, xizmat ko‘rsatuvchiga yozma murojaat qiling.
Murojaatda:
avtomobil qachon topshirilgani, qanday nosozlik bo‘lgani, qanday ta’mirlash ishlari kelishilgani, qancha pul to‘langani va aynan qanday muammo yuzaga kelganini ko‘rsating.
Agar masala hal qilinmasa, iste’molchi o‘z huquqlarini himoya qilish uchun tegishli vakolatli tashkilotlarga yoki sudga murojaat qilishi mumkin.
Avtoservisga borishda 8 ta muhim qoida
1. Mashinaning dastlabki holatini foto va video bilan qayd qiling.
2. Nosozlikni hujjatda aniq ko‘rsating.
3. Ta’mirlash narxini oldindan kelishing.
4. Qo‘shimcha ishlar va xarajatlarni kelishmasdan bajartirmang.
5. Qaysi detal almashtirilishini aniqlang.
6. Ta’mirlash muddatini yozma ravishda belgilang.
7. Kafolat shartlarini so‘rang.
8. Chek va barcha hujjatlarni saqlang.
Xulosa
Avtoservisga mashina topshirishda “Usta biladi”, deb barcha masalani uning ixtiyoriga tashlab qo‘yish to‘g‘ri emas.
Narx, muddat, ehtiyot qism, ta’mirlash hajmi va kafolat shartlarini oldindan aniqlang. Mashinani topshirish va qabul qilib olish paytida uning holatini tekshiring.
Chunki avtomobilni ta’mirlash uchun pul to‘layotgan haydovchi shunchaki mijoz emas — u iste’molchi. Va uning ham sifatli xizmat olish hamda o‘z huquqlarini talab qilishga haqqi bor.
