Har kuni iste'molchimiz.Ammo har kuni huquqlarimizni himoya qila olyapmizmi?

Ertalab uyqudan uyg'ondik. Non xarid qildik. Taksi chaqirdik. Telefonimizga internet paket uladik. Ishga yoki o'qishga yo'l oldik. Tushlik qildik. Kechqurun esa balki internet orqali biror mahsulot buyurtma berdik.
Bir qarashda bu oddiy kun.
Aslida esa biz bir kunning o'zida bir necha bor iste'molchi bo'ldik.
Ko'pchiligimiz iste'molchi deganda faqat do'kondan xarid qilayotgan odamni tasavvur qilamiz. Aslida esa iste'molchilik inson tug'ilgan kundan boshlanadi.
Chaqaloq uchun sotib olinadigan oziq-ovqat, kiyim-kechak va gigiyena vositalari, bog'cha bolasining o'yinchoqlari, maktab o'quvchisining darsliklari, talabaning ta'lim xizmatlari, kattalarning kundalik xaridlari, elektr energiyasi, gaz, ichimlik suvi, internet va transport xizmatlari — bularning barchasi iste'mol munosabatlarining bir qismidir.
Demak, yoshimiz nechada bo'lishidan qat'i nazar, barchamiz iste'molchimiz.
Ammo bir savol tug'iladi.
Biz huquqlarimizni qanchalik bilamiz?
Tasavvur qiling, xarid qilgan mahsulotingiz nuqsonli chiqdi. Yoki mehmonxonaga borganingizda reklamada va'da qilingan sharoit mavjud emas. Balki internet orqali buyurtma qilgan mahsulot umuman boshqacha bo'lib chiqdi.
Bunday vaziyatlarda ayrimlar: "Mayli, nima ham qilardim..." deydi.
Aslida esa huquqni bilgan iste'molchi vaziyatni qonuniy yo'l bilan hal qilish imkoniyatiga ega.
Huquqni bilish tortishuv qilish degani emas. Bu o'z manfaatini madaniyatli va qonuniy tarzda himoya qilishdir.
Ba'zan oddiy chekni saqlab qo'yish, mahsulot haqidagi ma'lumotni o'qish yoki shartnoma shartlari bilan tanishish katta muammolarning oldini oladi.
Bugungi kunda iste'molchi nafaqat bozorda yoki do'konda, balki internet orqali xarid qilganda, mehmonxonaga joylashganda, sanatoriyada dam olganda, transportdan foydalanganda yoki turli xizmatlar uchun to'lov qilganda ham o'z huquqlariga ega.
Ayniqsa yoz mavsumida dam olish maskanlari, mehmonxonalar, sanatoriyalar va turistik xizmatlarga talab ortadi. Bunday paytda xizmat sifati, narxlarning shaffofligi, xavfsizlik talablari va iste'molchiga to'liq axborot berilishi alohida ahamiyat kasb etadi. Shu sababli vakolatli tashkilotlar tomonidan bu yo'nalishlarda o'rganish va monitoring ishlari olib borilishi bejiz emas.
Bunday tadbirlarning maqsadi tadbirkorlarni jazolash emas, balki xizmatlar sifatini yaxshilash va iste'molchilar manfaatlarini himoya qilishdir.
Shuni unutmaslik kerakki, iste'molchi huquqlarini himoya qilish faqat davlat organlarining vazifasi emas. Har bir fuqaroning huquqiy savodxonligi ham bu jarayonning muhim qismidir. O'z huquqini bilgan inson sifatsiz mahsulot yoki xizmatga befarq bo'lmaydi, halol tadbirkor esa bunday iste'molchining ishonchini qozonishga intiladi.
Bugun o'zimizga bir savol beraylik: biz xarid qilayotgan mahsulot va foydalanayotgan xizmat haqida yetarli ma'lumot olamizmi?
Chekni saqlaymizmi?
Shartnomani o'qiymizmi?
Huquqlarimiz buzilganda qayerga murojaat qilishni bilamizmi?
Agar bu savollarga ishonch bilan javob bera olsak, demak biz nafaqat iste'molchi, balki ongli iste'molchimiz.
Chunki huquqni bilish — bu faqat qonunni bilish emas. Bu o'z oilangizni, mablag'ingizni va manfaatlaringizni himoya qilishning eng ishonchli yo'lidir.
Rasmiy kanalimiz:
https://t.me/toshkentviloyati1091IHHQJ