Bugungi kunda iste'molchilar huquqlarini himoya qilish masalasi savdo va xizmat ko‘rsatish sohasigina emas, balki aholi kundalik hayotida foydalanadigan barcha xizmat turlari, jumladan, tibbiy xizmatlar bilan ham bevosita bog‘liqdir. Zero, har bir fuqaro u yoki bu xizmatdan foydalanar ekan, uning qonuniy huquq va manfaatlari ishonchli himoya qilinishi muhim ahamiyat kasb etadi.
Shu maqsadda O‘zbekiston iste'molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasi Beshariq tuman jamiyati tashabbusi bilan tuman hududidagi 12-oilaviy poliklinika tibbiyot xodimlari ishtirokida iste'molchilarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risidagi qonunchilik asoslariga bag‘ishlangan targ‘ibot tadbiri o‘tkazildi.
Tadbir davomida ishtirokchilarga O‘zbekiston Respublikasining «Iste'molchilarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida»gi Qonuni mazmun-mohiyati, uning asosiy talablari hamda iste'molchilarning huquq va qonuniy manfaatlarini ta'minlash masalalari yuzasidan tushuntirishlar berildi.
Mazkur qonunga ko‘ra, iste'molchi tovar, ish yoki xizmat haqida zarur, to‘liq va ishonchli ma'lumot olish, xavfsiz hamda tegishli sifatdagi tovar va xizmatdan foydalanish, erkin tanlash, huquqi buzilgan holatlarda esa uni himoya qilishni talab qilish huquqiga ega. Qonun iste'molchilarning tovarlar va xizmatlardan foydalanish chog‘idagi huquqlari hamda qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlari davlat tomonidan kafolatlanishini belgilaydi.
Targ‘ibot tadbirida ana shu huquqiy normalarning hayotiy ahamiyati, ayniqsa xizmat ko‘rsatish sohasida iste'molchi bilan xizmat ko‘rsatuvchi o‘rtasidagi munosabatlarni qonunchilik talablari asosida to‘g‘ri tashkil etish zarurligi alohida ta'kidlandi.
Tibbiyot tizimi aholi bilan har kuni bevosita muloqot qiladigan eng muhim sohalardan biridir. Shu bois tibbiyot xodimlarining nafaqat o‘z kasbiy vazifalarini sifatli bajarishi, balki fuqarolarning xizmatlardan foydalanish jarayonidagi huquqlari haqida yetarli tushunchaga ega bo‘lishi ham muhimdir.
Tadbirda tibbiy xizmatlar bilan bog‘liq munosabatlarda aholiga zarur va tushunarli ma'lumot berish, xizmat ko‘rsatish jarayonida qonuniylik va mas'uliyat tamoyillariga amal qilish, fuqarolarning murojaatlariga e'tiborli munosabatda bo‘lish kabi masalalar muhokama qilindi.
Qayd etilganidek, iste'molchi o‘z huquqini yaxshi bilsa, o‘z manfaatini samarali himoya qila oladi. Xizmat ko‘rsatuvchi esa qonunchilik talablarini yaxshi bilsa va ularga amal qilsa, turli tushunmovchilik va nizolarning oldi olinadi. Shu ma'noda huquqiy bilim va iste'molchilik madaniyatini oshirish har ikki tomon uchun ham muhimdir.
Tadbirda iste'molchining tovar va xizmatlar haqida zarur, to‘liq va ishonchli ma'lumot olish huquqiga alohida e'tibor qaratildi. Chunki fuqaroning ongli va to‘g‘ri qaror qabul qilishi ko‘p jihatdan unga taqdim etilayotgan axborotning aniqligi va tushunarliligiga bog‘liq.
Qonunchilikda iste'molchining asosiy huquqlari qatorida erkin tanlash, tovar va xizmatlar haqida ma'lumot olish, ularning xavfsiz bo‘lishini talab qilish hamda huquqlari buzilganda yetkazilgan zararning qoplanishini talab qilish kabi huquqlar belgilangan.
Shu bois har qanday sohada, jumladan tibbiy xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq munosabatlarda ham fuqarolar bilan ochiq va o‘zaro ishonchga asoslangan muloqotni yo‘lga qo‘yish muhim ahamiyatga ega.
Targ‘ibot tadbirida ishtirokchilarga iste'molchilar o‘z huquqlari buzilgan yoki qonuniy manfaatlariga daxl qilingan holatlarda belgilangan tartibda murojaat qilish huquqiga ega ekanligi ham tushuntirildi.
Amaldagi huquqiy tizim iste'molchining buzilgan huquqlari va qonun bilan muhofaza qilinadigan manfaatlarini himoya qilish maqsadida sudga hamda boshqa vakolatli organlarga murojaat qilish imkoniyatini nazarda tutadi. Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish davlat tomonidan kafolatlangan muhim huquqiy tamoyillardan hisoblanadi.
Bunda iste'molchilarning huquqiy savodxonligini oshirish, ularning qonunchilikda belgilangan huquqlarini bilishi va zarur hollarda ulardan to‘g‘ri foydalana olishi muhim vazifalardan biri hisoblanadi.
O‘tkazilgan tadbir savol-javob va muloqot ruhida davom etdi. Ishtirokchilarni qiziqtirgan masalalar yuzasidan tegishli huquqiy tushuntirishlar berildi.
Ta'kidlanganidek, iste'molchilar huquqlarini himoya qilish faqat huquqbuzarlik sodir bo‘lgandan keyin uni bartaraf etish bilan cheklanmaydi. Eng muhimi — bunday holatlarning oldini olish, fuqarolar va xizmat ko‘rsatuvchi sub'ektlarning huquqiy madaniyatini yuksaltirishdir.
Shu nuqtai nazardan, aholi bilan bevosita ishlovchi tibbiyot xodimlari o‘rtasida iste'molchilik sohasidagi qonunchilik talablarini targ‘ib qilish, ularning huquqiy bilimlarini mustahkamlash muhim ahamiyatga ega.
